Podręcznik użytkownika Money Manager Ex

## Wstęp

Money Manager Ex (MMEX) jest osobistym programem do zarządzania finansami dla każdego, kto chce śledzić przepływ swoich środków i swoje wydatki. Bazując na prostych zasadach, umożliwia on każdemu - niezależnie od posiadanej wiedzy o finansach i księgowości - zarządzanie z powodzeniem własnymi pieniędzmi. MMEX realizuje to zadanie przez modelowanie rzeczywistego świata finansów. Money Manager EX jest programem typu Open Source, więc możesz używać go bez ograniczeń i bez ponoszenia żadnych opłat.

Główną zaletą MMEX jest uproszczenie procesu śledzenia informacji finansowych w łatwym w użyciu programie. Można go używać tak często jak to konieczne, co pomoże ustalić nam skąd wpływają nasze środki, a co ważniejsze, na co zostają wydane. Będzie to pomocne przy podejmowaniu lepszych decyzji finansowych w przyszłości.

Uważaj Money Manager Ex za komputerową książkę czekową, która umożliwia Ci zbilansowanie Twoich rachunków bankowych, a także zorganizowanie, zarządzanie i generowanie raportów Twoich finansów.

Jest to również doskonały sposób na bieżące śledzenie swojej wartości finansowej.

Celem tej instrukcji jest wprowadzenie do podstaw używania MMEX. Instrukcja będzie rozwijana wraz z rozwojem programu. Przy każdej aktualizacji programu sprawdź więc system pomocy do jego obsługi, aby zobaczyć co w nim jest nowego i jak lepiej użytkować MMEX.

## Działania na rzecz lepszej kondycji finansowej

Finansowe zorganizowanie się wymaga pewnej dozy samodyscypliny. Zarządzanie finansami wydaje się skomplikowane ze względu na brak jasnego zrozumienia przepływu gotówki lub idei "przychody vs wydatki". Zadłużenie jest zwykle rezultatem przekroczenia wydatków w stosunku do przychodów. Wtedy musimy zaciągać kredyty, aby utrzymać płynność finansową i umożliwić sobie zakup niezbędnych rzeczy.

Pierwszym krokiem do lepszej organizacji finansów jest prowadzenie dobrych zapisów. Tylko wtedy, kiedy są rozpoznane codzienne wydatki, można wysnuć wnioski jak je ograniczyć i na czym można zaoszczędzić, kiedy nasza płynność finansowa staje się zagrożona. Jeżeli jednak musimy już zaciągnąć kredyt, zawsze możemy lepiej zarządzać naszym długiem.

Czy zdajesz sobie sprawę, że wydałeś 1800 zł na kupno filmów na DVD w ubiegłym roku? Ile razy je obejrzałeś? Czy może teraz uważasz, że te 1800 zł lepiej by było przeznaczyć na naprawę niespodziewanej usterki samochodu, która zdarzyła się wczoraj? Oczywiście nie ma dobrej lub złej odpowiedzi na pytanie jak powinieneś wydawać swoje pieniądze. W końcu są to Twoje pieniądze i masz prawo do wydania ich w dowolny sposób, jaki uznasz za dobry. Zawsze jednak możesz spowodować, żeby Twoje pieniądze lepiej pracowały dla Ciebie.

Tu jest właśnie miejsce dla programów do zarządzania osobistymi finansami. Pomagają one poukładać cząstki danych finansowych i dają lepszy wgląd w ogólną sytuację finansową. Zawsze pamiętaj, że program może być tylko wtedy pomocny, kiedy ma do dyspozycji jak najwięcej rzetelnych danych do analizy. Wprowadzisz do programu "śmieci", to w wyniku także je otrzymasz. Jeżeli jednak zaczniesz zastanawiać się nad tym zagadnieniem lub używać programu do zarządzania finansami osobistymi, jesteś na dobrej drodze do pełnej kontroli nad każdą złotówką.

Dowiedz się zatem, jak używać Money Manager Ex

## Pojęcia Money Manager Ex

Money Manager Ex modeluje rzeczywisty świat finansowy, aby pomóc nam utrzymać pod kontrolą nasze osobiste finanse.

Generalnie, pieniądze otrzymujemy od kogoś za wykonaną pracę/usługę lub za sprzedaż rzeczy. Jest to uważane za przychód czyli Wpłatę do naszego systemu. Kiedy kupujemy towary lub korzystamy z usług, pieniądze, które na to wydajemy, są wydatkami czyli Wypłatą z naszego systemu. Osoby (lub instytucje), które są odbiorcami naszych pieniędzy lub też od których je dostajemy, są w systemie MMEX nazywane Beneficjentami.

Jeżeli szczęśliwie nie wydajemy od razu wszystkich zarobionych pieniędzy, będziemy oczywiście potrzebować miejsca gdzie możemy trzymać nadwyżkę. Zwykle jest to jedna lub kilka instytucji finansowych (banków), albo po prostu nasza kieszeń. MMEX nazywa te miejsca Kontami.

Kiedy wydajemy lub otrzymujemy pieniądze, widzimy to w systemie jako transakcje, natomiast przyczyna poniesionego wydatku lub otrzymanego przychodu jest naszą kategorią. Może się też zdarzyć, że będziemy chcieli przetransferować pieniądze z jednego naszego miejsca do innego (będzie to np. wypłata z bankomatu). Taki typ transakcji jest znany jako przelew.

W uproszczeniu przedstawia to następujący diagram:

Innym ważnym czynnikiem jest waluta której używamy do realizowania transakcji.

Aby śledzić wszystkie wspomniane elementy oraz relacje zachodzące pomiędzy nimi, MMEX używa utworzonej bazy danych do ich przechowywania.

## Zalecenia

Baza danych tworzona przez MMEX jest plikiem o rozszerzeniu .mmb, który jest ważny ze względu na swoją zawartość. Zależnie od okoliczności, można stosować zabezpieczenie pliku poprzez jego zaszyfrowanie, co utworzy plik o rozszerzeniu .emb. Taki plik danych jest zabezpieczony nadanym hasłem, które musi być wprowadzane przy każdym otwarciu MMEX.

Nie zapomnij hasła do zaszyfrowanego pliku danych!

W każdym systemie komputerowym, zwykle najważniejsze dla nas są dane wytworzone przez nas samych. Dlatego potrzebne są zabezpieczenia na wypadek awarii systemu. MMEX posiada system tworzenia kopii, który tworzy datowane kopie pliku danych przy każdym otwarciu i jeżeli to konieczne, potrafi uaktualniać dzienne kopie w przypadku kiedy baza danych jest otwierana więcej niż raz dziennie. Dla każdej bazy danych utrzymywane są 4 kopie, tworzone w czasie otwierania bazy i/lub kiedy zostaną zmienione dane a program jest zamykany.

- Regularnie wykonuj kopię Twojego pliku danych .mmb lub .emb.
- Zawsze przechowuj kopie zapasowe pliku danych na innych urządzeniach lub nośnikach na wypadek awarii sprzętowej.
- Jeżeli aktualizujesz program MMEX do nowej wersji, upewnij się, że wcześniej wykonałeś kopię pliku danych .mmb lub .emb.
- Użyj Menu Narzędzia → Opcje… do ustawienia poziomu tworzenia kopii.

## Tworzenie nowej bazy danych

Zaraz po uruchomieniu, MMEX próbuje odczytać ostatnio otwarty plik danych. Jeżeli nie ma takiego pliku, użytkownik ma wybór otwarcia wskazanego innego istniejącego pliku, albo utworzenia nowego.

Jeżeli zachodzi potrzeba utworzenia nowego pliku, wybierz z Menu Plik → Nowa baza danych. Zostanie wyświetlony monit o określenie nazwy dla pliku danych .mmb, w wybranej lokalizacji. Twój nowy plik danych zostanie utworzony i wyświetli się kreator, aby pomóc Ci w tworzeniu pierwszego konta.

Kreator nowej bazy zażąda od Ciebie ustawienia podstawowej waluty oraz nazwy użytkownika.

MMEX posiada pewien zestaw walut, których możesz użyć, odpowiednio do waluty Twojego kraju. Nowe konta będą używały ustawionej waluty podstawowej jako domyślnej. To umożliwia odzwierciedlanie wartości w walucie podstawowej dla kont w rożnych walutach.

Nazwa użytkownika jest opcjonalna i wymagana tylko do celów identyfikacji bazy oraz jest wyświetlana w tytule strony głównej i raportów.

Jeżeli zajdzie taka potrzeba, obydwie te wartości mogą być później zmienione przez menu: Narzędzia → Opcje

Nazwa pliku bazy jest widoczna na pasku tytułowym, co pomaga w ustaleniu, jaki plik danych jest otwarty. Nowo utworzony plik danych .mmb nie jest zaszyfrowany!

## Szyfrowanie pliku bazy danych

Plik może zostać zaszyfrowany w następujący sposób:

1. wybierz w Menu Plik → Zachowaj bazę danych jako
2. Wskaż lokalizację oraz wybierz Twój plik .mmb lub też nadaj inną, nową nazwę plikowi danych.
3. Zmień typ pliku w polu Zapisz jako typ: na szyfrowany: Encrypted MMB file (*.emb). Wtedy kiliknij Zapisz
4. Podaj hasło do pliku - Będziesz musiał wpisywać to hasło podczas każdego otwierania pliku danych.

Porady:

Pamiętaj o robieniu kopii Twoich plików danych .mmb lub .emb.
Jeżeli plik nie jest zaszyfrowany: Pamiętaj, że każdy, kto posiada odpowiednią wiedzę, może otworzyć plik i odczytać jego zawartość. Upewnij się więc, że ważne informacje finansowe zawarte w pliku, są bezpiecznie przechowywane.
Dla zaszyfrowanych plików danych: Zapamiętaj swoje hasło!

## Korzystanie z wielu plików baz

W przypadku posiadania wielu plików różnych baz danych, można w łatwy sposób przełączać się między nimi z użyciem pozycji Menu: Plik → Ostatnio używane pliki…

Tam zachowane jest położenie pięciu ostatnio używanych plików. Lista zawiera 6 pozycji, ponieważ pierwszą pozycją na niej jest plik aktualnie w użyciu.

Kasowanie listy.

Skasowanie listy usuwa z niej wszystkie wpisy. Przy zamykaniu MMEX, używana aktualnie baza zostanie zapamiętana jako ostatnio używana. Pokaże się ona na liście ostatnio używanych plików jako pierwsza, po ponownym uruchomieniu MMEX.

## Tworzenie nowych kont

W czasie tworzenia nowego pliku danych zostaniesz automatycznie poproszony o utworzenie nowego konta.

W celu ręcznego utworzenia nowego konta, wybierz z menu Konta → Nowe konto.

Kreator będzie Ci asystował przy podawaniu ważnych informacji o nazwie i typie konta. Typu konta nie można później zmienić, ale jego nazwę można zmieniać w czasie późniejszej edycji konta.

Nazwa konta: Jest to wymagane pole. Jest wskazane, aby nazwy kont były unikatowe i powiązane z rzeczywistymi kontami bankowymi. Przykład: W CitiBank masz zwykłe konto bieżące oraz konto karty kredytowej Visa. Możesz nadać kontom nazwy "CitiBank ROR" oraz "Citibank Visa".

Kreatora nowego konta można szybko wywołać wybierając odpowiednią ikonę na pasku narzędzi.

Rodzaje kont: MMEX obecnie wspiera trzy typy kont:

czekowe/oszczędnościowe
  Jest to najczęściej używany typ konta w MMEX, ponieważ może obsłużyć większość popularnych kont bankowych, takich jak rachunki czekowe, oszczędnościowe, oraz konta kart kredytowych. Są to zwykłe konta bankowe obsługujące trzy rodzaje transakcji: wypłaty, wpłaty i przelewy.
terminowe
  podobne do konta czekowego z wyjątkiem tego, że są one wyświetlane w odrębnej sekcji na stronie głównej i mogą być ukryte przy codziennym używaniu MMEX. W celu lepszego zrozumienia zobacz przykład ustawienia konta.
  Ten rodzaj kont jest przeznaczony do specjalnych rachunków bankowych, takich jak: lokaty, konta kredytów hipotecznych, rachunki zaciągniętych kredytów lub konta inwestycyjne z regularnymi wpływami lub wydatkami, które musisz śledzić. Rachunki te mają swój własny bilans w specjalnej sekcji strony głównej. Te konta także obsługują trzy rodzaje transakcji.
inwestycyjne
  Innym rodzajem kont wspieranych przez MMEX są konta "inwestycyjne". Ten typ konta pozwala na śledzenie akcji / obligacji / funduszy inwestycyjnych oraz innych możliwych inwestycji, jakie możesz posiadać.

Do prawidłowego utworzenia konta, powinieneś mieć informacje o jego obecnym bilansie. Możesz wykorzystać dane otrzymane jako ostatni wyciąg z banku, lub zestawienie inwestycji i transakcji kredytowych. Opcjonalnie możesz też wprowadzić inne dane, takie jak numer konta bankowego, nazwę banku, stronę internetową banku, informacje kontaktowe i dostępowe. Możesz także dodać dowolną notkę na temat konta w polu notatek.

Większość rachunków ma jakiś aktualny bilans, np. na koncie karty kredytowej bieżący bilans może wynosić -2304,67 zł (bilans kredytowy jest oczywiście ujemny). Możesz wprowadzić ten bilans jako początkowy. W przyszłości będziesz musiał tylko dodawać transakcje wykonane po dacie utworzenia rachunku i podania bilansu początkowego.

Status konta może być ustanowiony jako "Otwarte" lub "Zamknięte". Zamknięte konta to te, które nie są już aktywne. Nadanie tego statusu spowoduje wykluczenie konta z widoku drzewka w panelu nawigacyjnym. Stałe ustawienia widoku są dostępne przez zmianę opcji w Menu, Narzędzia → Opcje. Tam możesz włączyć ukrywanie zamkniętych kont. Zobacz porady na temat panelu nawigacji

Waluta: Początkowo jest proponowana waluta podstawowa, ustawiona w czasie tworzenia pliku bazy danych. Możesz tu jednak ustawić inną niż bazowa walutę skojarzoną z nowym kontem.

Kurs przeliczania walut może być zmieniony w menu: Narzędzia → Organizuj waluty

Przykład: Mieszkasz w Polsce i używasz złotówki PLN. Masz także konto PayPal w dolarach USD. Większość Twoich kont jest w złotówkach. Jaka jest zatem aktualna wartość konta PayPal w przeliczeniu na zł? Możesz uzyskać prawidłową wartość przez zmianę kursu wymiany dolara.

Można także zaznaczyć konto jako "Ulubione". To ustawienie jest także wykorzystywane do ukrywania lub pokazywania kont w panelu nawigacji. Zobacz porady na temat panelu nawigacji

## Przykład ustawień kont

Załóżmy, że mamy konto oszczędnościowe z bilansem 1 250 zł, bieżące konto rozliczeniowe z bilansem 500 zł, kartę MasterCard z zadłużeniem 250 zł, kartę Visa z zadłużeniem 475 zł, kredyt hipoteczny na 230 965 zł oraz oprocentowane konto funduszu edukacyjnego, aby sfinansować dzieciom studia w przyszłości, z obecnym stanem 5 000 zł.

Należy zatem w programie utworzyć następujące konta:

Rodzaj konta | Nazwa konta | Bilans
--- | --- | ---
Czekowe/Oszczędnościowe | Oszczędności | 1 250,00 zł
Bieżące | 500,00 zł
MasterCard | -250,00 zł
Visa Card | -475,00 zł
Terminowe | Hipoteka | -230 965,00 zł
Fundusz edukacyjny | 5 000,00 zł

Na stronie głównej będzie pokazany bilans: 1 025,00 zł dla kont bankowych oraz -225 965,00 zł dla kont terminowych

Kiedy robisz płatność z konta oszczędnościowego na konto MasterCard przy użyciu transakcji typu Przelew bilans na stronie głównej pozostaje taki sam. Kiedy wykonujesz przelew z konta oszczędnościowego na hipotekę, bilans na stronie głównej będzie odzwierciedlać płatność. Możesz ustalić kwotę codziennych płatności. Regularne płatności z rachunku oszczędnościowego na hipotekę mogą być ustawione przy pomocy opcji transakcje powtarzane.

## Porady do używania panelu nawigacyjnego i strony głównej

Przy wielu utworzonych kontach, panel nawigacyjny i strona główna mogą osiągnąć rozmiar przekraczający widoczny ekran. Pokazywany widok może być czasowo zmieniany w celu pokazywania bądź ukrywania niektórych elementów:

Panel nawigacyjny:
  Rozwiń/Zwiń gałęzie kont przy użyciu węzłów +/- drzewka kont.
Strona główna:
  Użyj menu: Widok → Konta bankowe i/lub menu: Widok → Rachunki terminowe

Użycie prawego przycisku myszy na:

- Kontach bankowych w panelu nawigacyjnym, umożliwia dostęp do tymczasowych opcji zmiany pokazywania / ukrywania kont, a także do wielu innych przydatnych opcji.
- jakiejkolwiek nazwie konta bankowego, wywołuje podręczne menu z użytecznymi opcjami.

Stałe ustawienia widoku można ustawić przy użyciu menu: Narzędzia → Opcje → Opcje wyświetlania

## Edycja informacji o koncie

Po utworzeniu konta, możesz edytować każde pole informacji o koncie poprzez:

1. Użycie menu Konta → Edytuj konto
   Zostanie wyświetlona lista kont z zaznaczonym wybranym kontem.
2. Wybranie nazwy konta w panelu nawigacji i naciśnięcie prawego klawisza myszki spowoduje wywołanie podręcznego menu. Wybierz z niego "Edytuj konto."

Te czynności wywołają okno informacji o koncie, w którym można zmieniać poszczególne pola.

- Edytuj szczegóły informacji o koncie,
- Kliknij przycisk "OK" aby zachować zmiany.

## Tworzenie nowych transakcji

Po utworzeniu nowego konta, można rozpocząć wprowadzanie transakcji. Wybierz konto do wprowadzenia transakcji przez kliknięcie lewym klawiszem myszki w drzewku panelu nawigacyjnego. To otworzy rejestr transakcji przypisanych do tego konta. Nową transakcję do konta można utworzyć następująco:

- użyj przycisku "Nowy" na dole ekranu,
- użyj prawego przycisku myszki na istniejącej transakcji oraz wybierz odpowiednią akcję z menu podręcznego.

Okno edycji transakcji

To okno pojawi się podczas tworzenia nowej transakcji. Należy wpisać tam szczegóły transakcji:

- Data - Jest to data wykonania transakcji. Domyślnie jest to data bieżąca, ale można ją zmienić.
- Status - Domyślny to "Brak", ale można go zmienić np. na "Uzgodniona" ustawiając opcje programu.
- Typ - Odnosi się do typów transakcji jak niżej.
- Kwota - Wprowadź kwotę transakcji. Drugie pole kwoty jest związane z polem wyboru "Zaawansowane" i jest aktywne tylko dla transakcji typu Przelew.
- Zaawansowane - używane dla Przelewów, w nietypowych sytuacjach, kiedy wymagane jest zarejestrowanie innej kwoty wypłaty z konta "źródłowego" jako kwoty wpłaty na koncie "docelowym" lub przeciwnie. Różnica jest zapisywana w osobnych polach. To umożliwia zmiany wynikające z kursu walut.

Status transakcji:

Niepotwierdzone:
  Po utworzeniu transakcji jej początkowy status to "Niepotwierdzone". To znaczy, że transakcja nie została jeszcze potwierdzona w bilansie na koncie w banku / wystawcy karty kredytowej.
Potwierdzone:
  Jeżeli transakcja została sprawdzona i zweryfikowana na bilansie z banku / od wystawcy karty kredytowej, może zostać zaznaczona jako potwierdzona.
Unieważnione:
  Jeżeli wprowadzona transakcja okaże się później nieprawidłowa lub niepotrzebna, wówczas zamiast ją skasować możesz oznaczyć ją jako unieważnioną. Zachowasz wtedy jej zapis.
Do wyjaśnienia:
  Ten status oznacza, że transakcja wymaga dalszych działań. Na przykład, otrzymałeś wyciąg z banku i zauważyłeś, że nie zgadza się kwota zapisana we wprowadzonej transakcji w porównaniu z zapisem na otrzymanym wyciągu. Wtedy możesz zaznaczyć tę transakcję jako do wyjaśnienia z bankiem.
Duplikat:
  Ten status zostanie nadany automatycznie jeśli transakcja zostanie rozpoznana jako zduplikowana.

Typy transakcji:

- Wypłata: to operacja wykonywania płatności i jest wydatkiem.
- Wpłata: to operacja otrzymywania środków i jest dochodem.
- Przelew: to operacja wypłacania kwoty z jednego konta i wpłacania jej natychmiast na inne (własne) konto.
  Ten typ transakcji nie jest uwzględniany w obliczeniach Przychody/Wydatki.

Beneficjent: jest to osoba, instytucja lub organizacja, od której otrzymujemy pieniądze lub też której je przekazujemy.

- Kliknięcie przycisku "Beneficjenci" otwiera okno wyboru. Można wybrać z listy istniejącego beneficjenta lub dodać nowego do natychmiastowego użycia.

Kategoria: jest to sklasyfikowany rodzaj wydatków lub przychodów dla transakcji.

- Kliknięcie przycisku "Kategoria" otwiera okno wyboru. Można wybrać z listy istniejącą kategorię lub utworzyć nową do natychmiastowego użycia.

Podział: To pole wyboru aktywuje okno podziału transakcji

- Podział pozwala przypisać wiele kategorii do jednej transakcji.
- Pozwala przypisać do transakcji zarówno kategorie wydatków jak i przychodów (zapisane jako wypłaty i wpłaty), pod warunkiem, że nadana jest ogólna kategoria transakcji a suma podziału jest dodatnia zarówno dla wpłat i wypłat.

UWAGA:

Nie używaj tej samej kategorii dla Wpłat i Wypłat, aby nie zaciemniać obrazu bilansu.

Numer transakcji: możesz tu wprowadzić dowolny numer związany z transakcją, np. numer czeku.

Notatki: To pole służy do przechowywania specjalnych uwag do transakcji. Przycisk nad notatką może być użyty do wyboru najczęściej używanego zapisu.

## Edycja i aktualizacja transakcji

Edycja istniejących transakcji może być wykonana na kilka sposobów:

- wybierz transakcję i kliknij przycisk Edycja.
- kliknij dwukrotnie lewym przyciskiem myszki na wybranej transakcji.
- naciśnij klawisz Enter na wybranej transakcji.

Każda z tych akcji otworzy okno ze szczegółami transakcji. Wprowadź zmiany i zatwierdź je klikając na OK.

Filtrowanie transakcji w widoku konta

Transakcje można filtrować za pomocą okna filtrowania lub za pomocą filtru transakcji w widoku konta. Umożliwia to ograniczenie ilości widocznych transakcji do spełniających założenia filtra. Tak wyfiltrowane transakcje można łatwo wskazać i edytować.

Jeżeli to konieczne te widoczne transakcje mogą być też zbiorowo kasowane.

UWAGA:

Zachowaj ostrożność przy kasowaniu transakcji.

## Potwierdzanie i bilansowanie transakcji

Niepotwierdzone transakcje:
  Jest to transakcja, która nie została jeszcze potwierdzona w bilansie na koncie w banku / wystawcy karty kredytowej.
Potwierdzone transakcje:
  Jest to transakcja sprawdzona i zweryfikowana na bilansie z banku / wystawcy karty kredytowej.

MMEX wyróżnia transakcje potwierdzone i niepotwierdzone używając różnych ikon. Jeżeli dane transakcji nie muszą być sprawdzone z bankiem, użytkownik może ustawić w Opcjach nadawanie transakcjom domyślnie statusu Potwierdzone.

Porady:

Aby nadać transakcji status Potwierdzonej, wybierz ją i wciśnij klawisz 'r' lub 'R'. Aby nadać transakcji status Niepotwierdzonej, wybierz ją i wciśnij klawisz 'u' lub 'U'.

## Oznaczanie transakcji jako do wyjaśnienia

Niektóre transakcje mogą mieć jakieś powody, które spowodują, że będą wymagać dalszego wyjaśniania. Użyj wtedy statusu 'Do wyjaśnienia'. Jest to wyróżniane w programie MMEX odpowiednią ikonką.

Tip:

Żeby zaznaczyć transakcję jako wymagającą wyjaśnienia, wskaż ją i wciśnij klawisz 'f' lub 'F'

## Praca z walutami

MMEX może być używany w wielu krajach, musi więc umożliwiać stosowanie różnych walut narodowych. Podczas tworzenia pliku bazy, jest ustawiana waluta bazowa, którą wskazuje użytkownik. Jeżeli danej waluty nie ma w zestawie walut początkowych, użytkownik może dodać własną walutę do listy.

Jeżeli to konieczne, MMEX pozwala na pracę jednocześnie z więcej niż jedną walutą. Każde konto pozwala na własne ustawienie waluty, choć domyślnie jest to walut bazowa. Wszystkie transakcje utworzone na koncie będą wykonywane w walucie ustawionej dla tego konta.

W przypadku wykrycia transakcji w różnych walutach, MMEX będzie wyświetlał sumę każdej waluty na stronie głównej programu. Zostanie też uwzględniony bieżący kurs używanych walut.

Możesz zarządzać walutami używając menu: Narzędzia → Organizuj Waluty.

Dodawanie nowej waluty:

1. Użyj przycisku Dodaj w oknie Organizuj Waluty
2. Nadaj walucie odpowiednią nazwę. Uwaga: tej nazwy nie można później zmienić, ale waluta może być usunięta, jeżeli nie jest używana.
3. Ustal szczegóły waluty w oknie Menadżera waluty. Menadżer jest także dostępny przy edycji istniejącej waluty.
   - Symbol waluty – wpisz prawidłowy międzynarodowy symbol waluty lub wybierz z listy rozwijanej – np. 'PLN'
   - Nazwa jednoski podstawowej – wpisz nazwę głównej jednostki waluty – np. 'złoty'
   - Nazwa jednostki zdawkowej – tu należy wpisać nazwę części ułamkowej jednostki głównej – np. 'grosz'
   - Symbol prefiksu – określ symbol waluty, który będzie pojawiał się zawsze przed kwotą lub pozostaw puste (np. dla złotówek)
   - Symbol postfiksu – określ symbol waluty, który będzie pojawiał się zawsze za kwotą lub pozostaw puste – np. dla złotówek będzie to 'zł' lub ' zł' (wtedy po kwocie, a przed symbolem będzie pożądana przerwa)
   - Znak dziesiętny – określ znak oddzielający część ułamkową kwoty – np. ',' (w Polsce to przecinek)
   - Znak grupowania – wpisz znak oddzielający każde trzy miejsca kwoty (tysiące) – np. ' ' (spacja)
   - Skala – ilość jednostek zdawkowych w jednostce podstawowej – zwykle jest to '100' (1 zł = 100 gr.)
   - Konwersja do kursu bazowego – w tym miejscu ustala się kurs wymiany waluty w stosunku do waluty bazowej. Jeżeli waluta jest bazowa (tj. ustawiona w opcjach jako główna), w tym polu powinna być jedynka '1'. Przyjmując, że złoty jest walutą bazową ('1'), to np. dla dolara, w tym polu można wpisać kurs wymiany - np. '2,75' – wtedy pole SUMA OGÓLNA kont na stronie głównej, będzie podawała aktualną wartość wszystkich kont w złotych po przeliczeniu kont w USD na złotówki wg kursu 1 USD=2,75 zł.
   - Na dole okna będzie przykład jak wyświetlana będzie kwota waluty z danymi ustawieniami. Po każdej zmianie ustawień należy odświeżyć ten przykładowy widok klikając przycisk 'Uaktualnij'.
4. Użyj przycisku Uaktualnij po zmianie ustawień i przed zamknieciem okna.
   Uwaga: bez użycia przycisku 'Uaktualnij' przed zamknięciem okna wprowadzone zmiany nie zostaną zapisane.

Jeżeli używasz więcej niż jednej waluty, należy ustawić współczynnik Konwersji do kursu bazowego, aby wartość w innej walucie właściwie odzwierciedlała wartość w walucie bazowej.

Można wpisywać kursy wymiany ręcznie (funkcja 'Edytuj' w oknie 'Organizuj waluty'), albo skorzystać z automatycznego i wygodnego uaktualniania kursów wszystkich walut przez internet, korzystając z przycisku na górze okna 'Organizuj waluty'.

Aby ta funkcja była dostępna i działała prawidłowo:

1. Aktywuj ją w Opcjach programu (sekcja 'Inne')
2. Ustaw dla każdej waluty prawidłowy międzynarodowy symbol (w polu „Symbol waluty') tj. PLN dla złotówki, USD dla dolara, GPB dla funta itd.
3. waluta bazowa musi mieć współczynnik konwersji równy 1.

UWAGA: Kursy walut uaktualniane online są oficjalnymi kursami wymiany walut na rynku międzynarodowym. Mogą one różnić się od kursu wymiany w lokalnych bankach (tzw. spread) lub kantorach wymiany walut.

Porady:

Do szybkiego wywołania okna 'Organizuj waluty' użyj ikony na pasku narzędzi.
Możesz użyć klawiszy strzałek góra/dół do wyboru waluty.

## Praca z kategoriami

Kategorie wskazują powody wpływu pieniędzy lub na co środki są wydawane.

Kategoria jest używana do zapisu/rejestracji wpłaty lub wypłaty. Ponieważ MMEX umożliwia także rejestrację przelewów pomiędzy kontami, wskazane jest także używanie kategorii przy zapisie przelewów. To pozwoli na ustalenie kwot przelewanych z powodu specyficznego powodu, jak np. spłata pożyczki. Te operacje nie będą pokazywane na końcowym bilansie jako dochody/wydatki. Używanie tej samej kategorii dla przychodów i wydatków może być mylące w analizie bilansu .

Przykład: jeżeli chcesz zapisać koszty ponoszone na samochód, powinieneś utworzyć następujące kategorie i podkategorie:
Kategoria: Samochód,
Podkategorie: Paliwo, Obsługa, Rejestracja, Ubezpieczenie, Paliwo-Refundacja
Pierwsze 4 podkategorie są używane do zapisu wydatków. Jeżeli, z różnych powodów, masz refundowane koszty paliwa, powinieneś użyć Paliwo-Refundacja jako subkategorii dochodów. Wtedy będziesz mógł dokładnie określić prawidłową kwotę wydawaną na paliwo do samochodu. To stanie się jeszcze jaśniejsze, kiedy będziesz używał Budżetowania.

## Podział kategorii

Podczas dodawania nowej transakcji można użyć więcej niż jednej kategorii do jej zapisu. Jest to 'Podział Kategorii'.

Dzielona transakcja jest ogólnie typu wpłata lub wypłata. Chociaż globalnie kategorie wewnątrz podziału powinny odzwierciedlać ogólny typ transakcji, to jednak każda z nich może przedstawiać wypłatę lub wpłatę.

Podział kategorii można łatwo zobaczyć dla transakcji, używając menu podręcznego na istniejącej transakcji.

Uwaga:
Ekran dla wypłaty: Wpłaty są wyświetlone jako ujemne.
Ekran dla wpłaty: Wypłaty są wyświetlone jako ujemne.

Zarządzanie kategoriami

Możesz zarządzać kategoriami wywołując okno Narzędzia → Organizuj kategorie.
Po otwarciu tego okna, możesz dodawać nowe kategorie i podkategorie.

W celu dodania nowej kategorii::

1. Wskaż tekst Podsumowanie wg kategorii na górze drzewka (góra okienka),
2. wprowadź nazwę nowej kategorii do ramki tekstowej,
3. Naciśnij przycisk Dodaj.

Nowa kategoria pojawi się na dole okna, a po ponownym otwarciu okna kategorii zajmie miejsce wynikające z sortowania alfabetycznego.

Aby dodać nową podkategorię:

1. Wskaż kategorię do której ma należeć tworzona podkategoria
2. Wprowadź nazwę nowej podkategorii do ramki tekstowej
3. Naciśnij przycisk Dodaj.

Możesz także zmieniać nazwy poprzez wybranie kategorii/podkategorii z listy, a następnie zmodyfikowanie jej nazwy w polu tekstowym i użycie przycisku 'Edytuj'. W podobny sposób usuwa się kategorie/podkategorie z listy.

Uwaga: Nie można usunąć kategorii, która jest w użyciu przez jakąkolwiek istniejącą transakcję.

Upewnij się zatem, że żadna transakcja nie używa tej kombinacji kategorii/podkategorii. Można to zrobić poprzez:

- Edycję transakcji i zmianę związanej z nią kategorii/podkategorii.
- Usunięcie transakcji używającej tej kategorii/podkategorii.
- Wykorzystanie pozycji menu: Narzędzia → Przenoszenie… Kategorie, za pomocą której można przenieść wszystkie określone kategorie do innej kombinacji kategorii/podkategorii.

To pozwoli na 'uwolnienie' danej kategorii i będzie można ją usunąć.

Porady:

Do szybkiego wywołania okna 'Organizuj kategorie' użyj ikony na pasku narzędzi
Możesz użyć klawiszy strzałek góra/dół do wyboru kategorii.
Nie używaj tej samej kategorii do dochodów i wydatków bo może to spowodować niewłasciwe liczenie bilansu.

## Praca z beneficjentami

Beneficjentami są osoby lub instytucje, które przekazują nam pieniądze lub którym płacimy za towary lub usługi.

Możesz zarządzać beneficjentami w MMEX korzystając z menu: Narzędzia → Organizuj beneficjentów.

Po otwarciu okna beneficjentów możesz dodać nowego, możesz też wybrać beneficjenta z listy i zmienić jego nazwę lub usunąć go.

Aby dodać nowego beneficjenta:

1. Wprowadź jego nazwę do ramki tekstowej
2. Wciśnij przycisk 'Dodaj'

YMożesz też wybrać beneficjenta z listy, a następnie użyć przycisków 'Edytuj' lub 'Usuń' i przeprowadzić żądaną akcję.

Uwaga: Nie można usunąć beneficjenta, który jest wykorzystywany przez jakąkolwiek istniejącą transakcję.

Przed usunięciem beneficjenta, upewnij się, że żadna transakcja go nie dotyczy. Można to zrobić przez:

- Edycję transakcji i zmianę beneficjenta transakcji.
- Usunięcie transakcji przypisanych do danego beneficjenta.
- Wykorzystanie pozycji menu: Narzędzia → Przenoszenie… Beneficjenci, za pomocą której można zmienić wszystkich określonych beneficjentów na beneficjentów o innej nazwie.

To pozwoli na 'uwolnienie' danego beneficjenta i będzie można go usunąć.

Porady:

Do szybkiego wywołania okna 'Organizuj beneficjentów' użyj ikony na pasku narzędzi.
Możesz użyć klawiszy strzałek góra/dół do wyboru beneficjentów.
Możesz użyć znaku * (gwiazdka) jako symbolu wieloznacznego do oznaczenia dowolnego ciągu znaków w filtrze.
Możesz użyć znaku ? (pytajnik) jako symbolu wieloznacznego do oznaczenia dowolnego pojedynczego znaku w filtrze.

## Import z WebApp

MMEX dysponuje lekką wersją WebApp, która może być zainstalowana na każdym serwerze PHP, jak NAS, shared hosting lub innej instalacji lokalnej PHP. Wszystkie potrzebne pliki można pobrać ze strony projektu.

Aby uruchomić WebApp musisz tylko:

- rozpakować plik w folderze twojego serwera web lub przesłać pliki przez FTP
- zmienić nazwę htaccess.txt na .htaccess (w Windows możesz to zrobić w wierszu poleceń CMD używając komendy "rename")
- uruchomić PDO_SQLite - jeśli to potrzebne

Wtedy po prostu uruchom swoją przeglądarkę, podaj URL folderu, dopasuj pierwsze ustawienia oraz wprowadź prawidłowy URL oraz GUID w opcjach MMEX (sekcja import/export)

Teraz przy każdym uruchomieniu, MMEX połączy się z WebApp, a nowe transakcje zostaną pobrane i zaimportowane do lokalnej bazy danych. Wszystkie główne transakcje połączone ustawieniami, zostaną automatycznie zsynchronizowane z WebApp. W ten sposób, wszystkie konta i beneficjenci będą gotowe do wprowadzania nowej transakcji.

Aby uzyskać więcej informacji o instalacji i ustawieniach zajrzyj na strony wiki.

## Import danych z plików QIF

Quicken Interchange Format (QIF) jest otwartą specyfikacją do odczytu i zapisu danych finansowych na media (np. pliki). Plik QIF typowo ma następującą strukturę:

    !Typ:ciąg identyfikacji typu
    [pojedynczy znak kodu linii]Dane dosłowne ciągu
    ...
    ^
    [pojedynczy znak kodu linii]Dane dosłowne ciągu
    ...
    ^

Każdy rekord kończy się znakiem ^ (daszek).

Poniżej przykład transakcji QIF

    !Type:Bank - nagłówek
    D6/ 1/94 - data
    T-1,000.00 - kwota
    N1005 - numer
    PBank Of Mortgage Payee - płatność
    ^ Koniec transakcji

QIF jest starszy niż format Open Financial Exchange (OFX). Niemożność potwierdzenia importowanych transakcji z bieżącymi informacjami o koncie jest jedną z głównych wad formatu QIF. Format jest zwykle stosowany przez instytucje finansowe dla plików do pobierania informacji przez posiadaczy kont.

MMEX może importować transakcje konta ze specyficznego typu formatu QIF.
Typy są następujące: (możesz ustalić typ QIF, otwierając plik w edytorze tekstowym)
!Type:Bank - transakcje na koncie bankowym
!Type:Cash - transakcje na koncie gotówkowym
!Type:CCard transakcje na koncie karty kredytowej
Ważna uwaga (1): Opcje formatu daty w MMEX muszą być zgodne z formatem daty w pliku QIF, w innym przypadku, przetwarzanie daty w MMEX nie powiedzie się, co będzie miało ten skutek, że transakcje będą miały nieprawidłowe daty.
Ważna uwaga (2): Po imporcie z pliku QIF, wszystkie transakcje będą miały ustawiony status "Do wyjaśnienia". Możesz zmienić ten status dla wszystkich transakcji używając komendy globalnej zmiany dostępnej w menu podręcznym pod prawym klawiszem myszy w widoku konta.

## Import danych z plików CSV

Aby złagodzić problem użytkowników posiadających już preformatowane pliki CSV z transakcjami i dostosować je do stałego formatu wymaganego przez MMEX, możliwe jest importowanie plików CSV z całkowicie dowolnym porządkiem pól. W celu użycia takiego importu wybierz konto, które chcesz importować, a potem wybierz pożądany porządek pól w pliku CSV przez wskazanie i wybranie z listy możliwych pól. MMEX będzie teraz mógł importować plik CSV używając formatu informacji wskazanego przez użytkownika. MMEX potrafi importować dane z szerokiego zakresu formatów. Jednym z nich jest ustalony format CSV. Format takiego pliku jest zgodny z formatem CSV jaki MMEX eksportuje. Może to być użyteczne do przeniesienia danych z jednego pliku .mmb do innego. W celu zapoznania się z takim formatem pliku CSV, spróbuj wyeksportować dane konta do pliku CSV i przeanalizować format tak utworzonego pliku.
Opcje pól CSV są następujące:
Data - Data transakcji (w formacie określonym w Opcje → Format daty)
Beneficjent - Dla kogo przeznaczona jest transakcja. W przypadku przelewu, pole wskazuje nazwę konta, z którego przelew został wykonany lub na które został wykonany.
Kwota (+/-) - Kwota transakcji. Jeżeli jest dodatnia, uważana jest za wpłatę, jeżeli ujemna, za wypłatę.
Kategoria - Kategoria transakcji
Podkategoria - Podkategoria transakcji
Notatki - Uwagi do transakcji
Numer - Numer transakcji
Wypłata - dodatnia kwota jest uważana za wypłatę. (Nie używane jeśli kwota jest określona znakami (+/-))
Wpłata - dodatnia kwota jest uważana za wpłatę. (Nie używane jeśli kwota jest określona znakami (+/-))
Don't Care - Ignoruj to pole
Zauważ, że transakcje z pliku CSV mogą być zaimportowane tylko do pojedynczego konta programu MMEX.

Ważna uwaga (1): Opcje formatu daty w MMEX muszą być zgodne z formatem daty w pliku CSV, w innym przypadku, przetwarzanie daty w MMEX nie powiedzie się, co będzie miało ten skutek, że transakcje będą miały nieprawidłowe daty.

Ważna uwaga (2): Po imporcie z pliku CSV, wszystkie transakcje będą miały ustawiony status "Do wyjaśnienia". Możesz zmienić ten status dla wszystkich transakcji używając komendy globalnej zmiany dostępnej w menu podręcznym pod prawym klawiszem myszy w widoku konta.

## Porady do tworzenia plików CSV

- Po utworzeniu pliku CSV upewnij się, że zostały w nim usunięte przecinki z kwot wpłat i wypłat. Można to łatwo wykonać za pomocą programów takich jak Excel czy OpenOffice Calc oraz innych.
- Alternatywnie możesz zmienić typ rozdzielacza pól pliku CSV używany przez MMEX. W menu Narzędzia → Opcje, w sekcji "Ogólne", zmienisz go w polu "Ustawienia Importu/Eksportu".
- Nie ma potrzeby zawierania wartości bilansu konta w pliku CSV.
- Zauważ, że transakcje z takiego pliku CSV mogą być zaimportowane tylko do pojedynczego konta w programie MMEX.

## Eksport do plików CSV

MMEX może eksportować dane do pliku CSV. Format tego pliku odpowiada dokładnie formatowi, który MMEX może importować. Może to być użyteczne do przeniesienia danych z jednego pliku .mmb do innego. W celu zapoznania się z takim formatem pliku CSV, spróbuj wyeksportować dane konta do pliku CSV i przeanalizować format tak utworzonego pliku.
Ogólny format pliku jest następujący:
Data - Data transakcji (w formacie określonym w Opcje → Format daty)
Beneficjent - Dla kogo przeznaczona jest transakcja. W przypadku przelewu, pole wskazuje nazwę konta, z którego przelew został wykonany lub na które został wykonany.
Typ transakcji - To może być albo "Withdrawal" (Wypłata) albo "Deposit" (Wpłata)
Kwota - Kwota transakcji jako wartość dodatnia
Kategoria - Kategoria transakcji
SPodkategoria - Podkategoria transakcji, jeżeli jest (lub puste)
Notatki - Uwagi do transakcji
Wszystkie transakcje do konta mogą być wyeksportowane do pojedynczego pliku CSV.

## Eksport do plików QIF

MMEX potrafi eksportować konto do pliku w formacie QIF.

Ten format może być także użyty przez MMEX do ponownego przeładowania konta.

Uwaga: Chociaż 'Przelewy' będą załadowane do pojedynczego konta, nie będą one funkcjonowały poprawnie (wymagają dwóch kont).

## Transakcje powtarzane

Są to specjalne transakcje, które są ustawiane tak, aby zostały wprowadzane w przyszłości, w dniu o określonej dacie. Transakcje te zwykle mają miejsce cyklicznie, w regularnych odstępach czasu i mogą być zarówno wypłatami jak i wpłatami.

Transakcje te:

- Pojawią się na stronie głównej na 15 dni przed wymaganą datą wykonania – jako przypomnienie.
- Mogą być ustawione do automatycznego wykonania w dniu wymaganej płatności.
- Mogą być ustawione do automatycznego wykonania w dniu wymaganej płatności z możliwością zmiany kwoty lub daty przed wykonaniem.

Transakcje powtarzane dostępne są przez wybranie węzła "Transakcje powtarzane" w drzewku panelu nawigacyjnego lub z menu Narzędzia → Transakcje powtarzane. Spowoduje to pojawienie się okna "Transakcje powtarzane".

Aby utworzyć nową transakcję, użyj przycisku Nowy:

1. Ustal szczegóły transakcji powtarzanej, definiując konto, którego będzie dotyczyła transakcja.
2. Ustaw przyszłą datę transakcji w polu Następne wystąpienie, jeżeli transakcja ma być wykonana za jakiś czas wybierz za x dni / miesięcy.
3. Wybierz cykl powtarzania jako "dziennie", "tygodniowo" itp.
4. Ilość powtórzeń:
   - wprowadź liczbę krotności powtarzania transakcji w zadanym cyklu.
   - brak tej liczby oznacza powtarzanie cyklu bez końca.
5. Dla powtórzeń: Za x dni/miesięcy
   - ustaw datę początkową aktywności.
   - Ustaw okres w dniach lub miesiącach w zależności od wyboru.
   - Użyj przycisku Następny aby dostosować datę do czasu wystąpienia.
   - Zmiany okresu aktywują przycisk Następny. Po wprowadzeniu transakcji działanie staje się nieaktywne.
6. Dla powtórzeń: Co x dni / miesięcy
   Podobnie jak dla regularnych powtórzeń z wyjątkiem, że okres jest ustalony tylko w dniach lub miesiącach.
7. Inne szczegóły transakcji są podobne do opcji okna , tworzenia nowej transakcji.

Przyszłe transakcje będą wyświetlone jako: Najbliższe transakcje do wykonania na stronie głównej programu, na 15 dni przed data ich wykonania.

Uwaga:

Jeśli jest to konieczne - w czasie wprowadzania transakcji na konto (wykonania), można zmieniać kwotę, beneficjenta, kategorię, status i datę.
Wprowadzenie transakcji na konto przed jej zaplanowaną datą będzie skutkowało pojawieniem się jej na koncie w postaci wyszarzonego rekordu, który stanie się aktywny dopiero w zadanym dniu wykonania.
Aby korzystać z raportu Przepływ pieniędzy muszą być ustawione transakcje powtarzane (jest to podstawa do tworzenia tego raportu).

## Aktywa (środki trwałe)

MMEX umożliwia śledzenie bieżącej wartości aktywów i środków trwałych jak: samochody, domy, grunty lub inne. Każdy środek może mieć swoją wartość rosnącą lub spadającą o zadany procent na rok, albo też nie zmieniać wartości w czasie. Suma wartości środków trwałych jest dodawana do Twojej całkowitej wartości finansowej.

## Filtr transakcji

MMEX pozwala na odnalezienie transakcji, które spełniają określone kryteria. Można to zrobić używając opcji Filtr transakcji, na widoku konta lub wybierając w panelu nawigacji pozycję Raport transakcji.

Wynik działania filtru, w postaci listy transakcji można wydrukować lub zachować jako plik HTML.

## Raporty

MMEX dysponuje wieloma rodzajami raportów. Wszystkie te raporty mogą być także drukowane z menu: Plik → Drukuj… → Aktualny widok

Odpowiedni raport można wybrać z węzła 'Raporty' panelu nawigacyjnego. Niektóre raporty mogą wymagać dodatkowych danych od użytkownika. Po wyświetleniu można raporty drukować używając komendy Drukuj z menu.

Raporty roku finansowego: (stosowane w różnych krajach)

Są to raporty, które generalnie nie rozpoczynają się z rozpoczęciem roku kalendarzowego i są widoczne jako inne odgałęzienia głównych raportów. Te raporty obejmują:

1. Poprzedni rok finansowy.
2. Bieżący rok finansowy.

Domyślną datą rozpoczęcia roku finansowego jest 1 lipca.

Użytkownik może zmienić tę datę na jakikolwiek dzień i miesiąc roku. Tej zmiany można dokonać przy pomocy menu Narzędzia → Opcje, a następnie po wybraniu panelu Ogólne panel.

Raport transakcji:

1. umożliwia użytkownikowi generowanie dostosowanych reportów na podstawie podanych kryteriów.
2. Inną nazwą tego raportu jest Filtr transakcji.

Raport Transakcji jest zazwyczaj używany do znalezienia konkretnej transakcji wykonanej na kontach bankowych lub terminowych. Może być także użyty do wyświetlenia specyficznych detali wybranego konta.

Transakcje typu 'Przelew' mogą zakłócać ogólny bilans kont w raporcie transakcji.
Ponieważ przelew jest jednocześnie wypłatą z jednego konta i wpłatą na drugim, raport transakcji dotyczący wielu kont traci punkt odniesienia do określenia czy transakcja jest w rzeczywistości wpłatą czy wypłatą.
Kiedy raport transakcji jest używany dla konkretnego konta, wygeneruje raport pasujący do szczegółów twgo konta. Punkt odniesienia dla przelewów jest wtedy jasny, co zostanie odzwierciedlone w prawidłowym bilansie.

Raport przepływu pieniędzy

Ten raport szacuje przyszłą wielkość posiadanych środków, w oparciu o przyszłe zobowiązania.

Przyszłe zobowiązania są określane na podstawie oceny transakcji powtarzanych, które są ustalone dla rożnych kont. Raport uwzględni kwoty przyszłych transakcji dla różnych kont i na tej podstawie określi prognozowaną ilość środków dostępnych w ciągu następnych 10 lat w odstępach miesięcznych. Jest to przewidywanie dostępnej ilości środków finansowych ba podstawie bieżących płatności.

## Drukowanie

MMEX umożliwia wydruk wszystkich dostępnych w programie raportów. Wydruk jest możliwy z menu Plik → Drukuj… Aktualny widok

Zalecenia:

- Użyj ustawień strony do dopasowania formatu strony
- Użyj 'Podglądu wydruku' do sprawdzenia wyglądu raportu przed jego wydrukowaniem.

## Opcje MMEX

Można zmienić niektóre zachowania MMEX przez zmiany dokonane w oknie dialogowym 'Opcje'. Dostęp do okna z menu Narzędzia → Opcje

### Panel Ogólne

Nazwa użytkownika (opcjonalne)
  To pole używane jest jako tytuł głównego ekranu programu i raportów. Pole można pozostawić puste.
Język
  Określa język jaki używa GUI programu MMEX. Zmiana języka GUI na inny jest widoczna po restarcie programu.
Waluta bazowa
  Używana do wyświetlenia sumy środków na wszystkich rachunkach. Nowo utworzone konta używają jej jako domyślnej, ale można też wybrać dla kont inne waluty.
Format daty
  To ustawienie determinuje zarówno sposób wyświetlania daty w programie, jak i sposób interpretowania danych z pola daty podczas importowania plików QIF i CSV.
Rok finansowy
  Ustawia początkowy dzień i miesiąc roku finansowego dla raportów 12 miesięcznego roku finansowego.
Kopia zapasowa
  Ustala sposób tworzenia kopii zapasowej pliku danych w czasie uruchamiania MMEX.
  Kopia danych przy otwieraniu
    tworzy datowaną (bieżącą datą) kopię pliku przed jego otwarciem. Ten plik nie będzie nigdy nadpisany podczas ponownego startu MMEX. Przechowywane są 4 ostatnie kopie, a starsze pliki są kasowane.
  Kopia danych przy wyjściu
    W czasie zamykania MMEX otwarty plik będzie kopiowany także do pliku zapasowego (tylko jeśli program wykryje, że dokonano zmian w bazie). Jeżeli zmiany zostaną wprowadzone kilkakrotnie tego samego dnia - plik kopii także zostanie nadpisany. Przechowywane są 4 takie kopie, a starsze pliki są kasowane.

### Panel Opcji wyświetlania

Widoczne konta
  Ta opcja decyduje o widoczności kont w panelu drzewka nawigacji zgodnie z ich statusem.
Widoczne transakcje
  Opcje ustawiania jakie transakcje będą widoczne w widoku konta.
Rozmiar czcionki raportu
  Ustawia rozmiar czcionki na głównym ekranie i w raportach.
Wyświetlanie drzewka nawigacji (lista rozwijana)
  Ustawia typy kont, które będą automatycznie rozwijane po odświeżeniu drzewka nawigacji.
Wyświetlanie głównego ekranu (lista rozwijana)
  Ustawia typy kont, które będą automatycznie rozwijane po odświeżeniu głównego ekranu programu.

### Panel Kolory

Umożliwia dostosowanie kolorów w MMEX do swoich upodobań.

### Panel Import/Export

Rozdzielacz pól CSV
  Znak używany jako rozdzielacz pól przy interpretowaniu plików CSV. Opcja użyteczna do zmiany domyślnego ',' kiedy lokalna waluta używa przecinka do oddzielenia cyfr ułamkowych. (np. w Polsce)
Ustawienia WebApp
  Tu należy wpisać URL oraz GUID swojej instalacji WebApp, aby była możliwa synchronizacja danych. Potrzebne parametry można znaleźć na stronie przewodnika do WebApp.

### Panel Inne

Ustawienia nowych transakcji
  Określa domyślne opcje okna do tworzenia nowych transakcji.
Strona domowa Stock Quote
  Ten adres URL jest używany podczas naciśnięcia przycisku Odśwież na stronie Akcje i służy do odświeżenia kursów akcji.
  Ten adres URL jest także używany przez Nowy/Edycja Akcji, aby wyświetlić stronę web dla akcji.
  Domyślnie jest to strona finansowa Yahoo. Można użyć innej strony.
Użyj oryginalnej daty…
  Aktywuje użycie daty oryginalnej transakcji podczas stosowania funkcji 'wklejania' w widoku konta.
Użyj dźwięku…
  Aktywuje odgrywanie dźwięku przy wprowadzaniu transakcji na konto.
Włącz odświeżanie waluty…
  Aktywuje możliwość odświeżania kursów walut przez internet.

## Często zadawane pytania (FAQ)

### Jak mogę wspomóc projekt?

Możesz wnieść swój wkład do projektu poprzez:

- Raportowanie zauważonych błędów
- Tłumaczenie na Twój język
- Pomoc w rozpowszechnianiu programu
- Jeżeli masz umiejętności w programowaniu w C++, możesz pomóc rozwijać kod MMEX.
- Jeżeli jesteś rzeczywiście bardzo zadowolony, bo program MMEX pomógł Ci zaoszczędzić wiele pieniędzy, możesz wesprzeć projekt finansowo.

### Co znaczy Ex w nazwie programu?

Kiedyś stworzyłem program do zarządzania osobistymi finansami, o nazwie Money Manager. Był napisany w .NET i był bardziej ćwiczeniem w nauce programowania, niż poważnym programem. Jednak rozrósł się on daleko poza pierwotny zamiar. Prace nad programem zostały zakończone i rozpoczęła się praca nad nową wersją, która miałaby podobny interfejs użytkownika i funkcje, ale napisaną w języku C++.

UZwykle Microsoft nazywa swoje kolejne wersje ulepszonych programów dodając rozszerzenie Ex. Ja tylko podążyłem za tym modelem i dodałem 'Ex' na końcu nazwy.

### Czy format pliku .mmb jest formatem własnym programu? Czy moje dane są bezpieczne?

Nie - Format pliku .mmb nie jest formatem własnym programu.

MMEX używa baz danych SQLite do zachowywania danych. To znaczy, że plik .mmb jest normalną bazą danych SQLite. SQLite jest jednym z najmniejszych, ogólnie dostępnych, darmowych systemów baz danych. Dostępnych jest do niego tysiące narzędzi do otwierania i dostępu do baz SQLite. SQLiteSpy oraz SQLite Browser są przykładami takich narzędzi. Po otworzeniu pliku danych tymi narzędziami, możesz zrobić z danymi co chcesz.

Tak - Twoje dane są całkowicie bezpieczne.

Dane znajdują się tylko na Twoim PC, (lub na pamięci USB jeżeli chcesz je mieć przenośne). Dla lepszego zabezpieczenia danych, możesz je zaszyfrować. To doda hasło do pliku danych, a plik będzie mógł być odczytany przez MMEX lub jakikolwiek inny program, tylko jeśli podane zostanie poprawne hasło.

### Czy można uruchomić MMEX z pamięci USB?

Tak. MMEX jest programem przenośnym co oznacza zdolność do uruchomienia programu bez jego instalacji. Na przykład z pamięci przenośnej USB. Jeżeli MMEX znajdzie plik mmexini.db3 w folderze programu, zakłada, że działa w trybie przenośnym. Można więc skopiować pliki MMEX-a na pamięć USB oraz plik mmexini.db3 do folderu MMEX na tym urządzeniu.

Aby program działał w trybie przenośnym:

- W Windows (zkładamy tu, że F:\ jest literą napędu pamięci USB)
  1. Skopiuj cały folder C:\Program Files\MoneyManagerEx na F:\
  2. Skopiuj plik %APPDATA%\MoneyManagerEx\mmexini.db3 do F:\MoneyManagerEx
  3. Skopiuj Twój plik danych do jakiegokolwiek folderu na F:\
- W Unix (zakładamy, że w /media/disk jest zamontowana pamięć USB)
  1. Skompiluj MMEX ze źródeł jak zwykle
  2. wpisz: make install prefix=/media/disk
  3. cp ~/.mmex/mmexini.db3 /media/disk/mmex/share/mmex
  lub jeśli chcesz skopiować MMEX, który został już zainstalowany w /usr
  1. cp /usr/bin/mmex /media/disk/mmex/bin
  2. cp /usr/share/mmex /media/disk/mmex/share
  3. cp /usr/share/doc/mmex /media/disk/mmex/share/doc
  4. cp ~/.mmex/mmexini.db3 /media/disk/mmex/share/mmex

### Skąd mam wiedzieć, że MMEX nie próbuje podejrzeć moich danych finansowych?

Generalnie, przy programach o zamkniętym kodzie, musisz wierzyć oświadczeniu autora jeśli chodzi o bezpieczeństwo danych. Jednakże MMEX jest programem o otwartym kodzie ('open source'), możesz więc sprawdzić sam prawdziwość oświadczenia autora. Nawet jeżeli sam nie jesteś programistą C++, możesz mieć pewność, że każdy ma dostęp do kodu i w każdej chwili może sprawdzić intencje autora programu.

MMEX łączy się z internetem tylko w celu przesłania anonimowych danych statystycznych użycia programu lub kiedy szukasz uaktualnień. Możesz też wyłączyć tę funkcję w Opcje → Sieć

Poniżej przykład informacji statystycznych przesyłanych przez MMEX:

Wersja | System operacyjny | Język | Kraj | Rozdzielczość | Czas startu | Czas końca
--- | --- | --- | --- | --- | --- | ---
1.2.0.0 Portable | Windows 8 (build 9200), 64-bit edition | english | United States | 1366x768 | 2014-05-01 09:00:00 | 2014-05-01 09:01:30

### Jak mogę drukować wyciągi z kont w MMEX?

Wyciągi transakcji z kont, uwzględniające zestaw żądanych kryteriów, są dostępne przez 'Filtr transakcji'. Użyj tego filtra do wyboru transakcji, a następnie wydrukuj wynik używając menu Plik → Drukuj… → Aktualny widok

Filtr transakcji jest dostępny w drzewku panelu nawigacyjnego: Repory → Raporty transakcji, albo w przyciskach szybkiej nawigacji w górnym lewym rogu interfejsu MMEX.